Patronat medialny

Muzyka z ocalonego Kodeksu Occo – koncerty w Holandii

Przygotowano wyjątkowy program muzyczny zawierający utwory ku czci Najświętszego Sakramentu. Były one śpiewane w słynnym niegdyś sanktuarium Cudu Eucharystycznego w Amsterdamie przed zniszczeniem go przez protestantów w końcu XVI wieku. Z sanktuarium ocalała tylko jedna rzecz: rękopis z muzyką, zwany Kodeksem Occo, który był ukrywany przez członków jednej rodziny przez 400 lat i wyszedł na światło dzienne dopiero 40 lat temu. Zawiera on przepiękną renesansową muzykę polifoniczną, tzw. polifonię franko-flamandzką.

[AKTUALIZACJA]

Z powodu epidemii koronawirusa zostały one w ostatniej chwili odwołane, ale w zamian za to udało się zarejestrować muzykę do podcastu, który posłuży do duchowego odbycia słynnej amsterdamskiej Cichej Procesji, jednego z najważniejszych wydarzeń w życiu Kościoła katolickiego w Holandii, które również zostało odwołane.

Dzięki podcastowi w tym roku każdy będzie mógł w duchowy sposób przejść po uliczkach Starego Miasta w Amsterdamie z tradycyjną Cichą Procesją („Stille Omgang”) upamiętniającą Cud Eucharystyczny z 15 marca 1345 r.

Tegoroczna procesja miała się odbyć w sobotę 21 marca i z racji przypadającej 675. rocznicy Cudu Eucharystycznego oraz 75. rocznicy Objawień Amsterdamskich miała mieć szczególnie głęboki charakter.

Podcast trwa tyle samo czasu, ile przejście trasą procesji (amsterdamskimi uliczkami Kalverstraat, Nieuwendijjk, Warmoesstraat i Nes), i zawiera trzy utwory wykonane przez chór „Ex Tempore”: hymn chorałowy Pange lingua, anonimową pieśń O salutaris znaną tylko z „Kodeksu Occo” oraz „Agnus Dei” ze mszy Pange lingua Josquina Desprez w wersji występującej w „Kodeksie Occo”.

Zawiera krótkie wprowadzenie i podsumowanie po holendersku, ale całą jego resztę stanowią odgłosy wędrówki po uliczkach amsterdamskiej starówki oraz śpiew chóru.

Jest dostępny na prowadzonej przez holenderskich jezuitów platformie modlitewnej „Bidden Onderweg” („Módlcie się po drodze”) pod adresem: https://biddenonderweg.org/speler/uitgelicht/2715


14 marca: koncert o godz. 19.15 w sanktuarium Matki Bożej Pomagającej w Potrzebie (Onze Lieve Vrouw ter Nood, w kościele Bedevaartkapel) w Heiloo.

15 marca: śpiew na Mszy św. o godz. 9.30 oraz koncert o godz. 15.00 w kościele św. Franciszka Ksawerego na Krijtbergu w Amsterdamie.

– oto występy nowego, międzynarodowego chóru „Ex Tempore” pod dyrekcją Marcela Pérèsa, wybitnego kompozytora, organisty i badacza muzyki średniowiecznej. Dokładnie w 675. rocznicę amsterdamskiego Cudu Eucharystycznego, dołączając do obchodów tego wyjątkowego wydarzenia, chór „Ex Tempore” wykona w Amsterdamie i Heiloo program oparty na słynnym Kodeksie Occo, jedynym ocalonym z nieistniejącego już sanktuarium Amsterdamskiego Cudu, które do momentu zniszczenia (2 poł. XVI w.) rozsławiało to miasto w całej Europie.

Miejsca koncertów zostały wybrane świadomie: piękny, zabytkowy kościół św. Franciszka Ksawerego na Krijtbergu znajduje się bardzo blisko dawnego sanktuarium Cudu i cieszy się dużą popularnością wśród wiernych i turystów, a sanktuarium Matki Bożej w Heiloo pod Amsterdamem jest z kolei dzisiaj jednym z najważniejszych miejsc pielgrzymkowych Holandii.

Projekt „Chorus ex Tempore”

Projekt „Chorus ex Tempore” ma na celu wyszkolenie śpiewaków do czytania średniowiecznych rękopisów w ich oryginalnej notacji, zwłaszcza zawierających repertuar najrzadziej używany.

Żeby umożliwić naprawdę dogłębne poznanie dawnej notacji, projekt trwa przez długi czas. W ciągu roku odbywa się siedem spotkań po 4 lub 5 dni. Dzięki temu w „Chorus ex Tempore” może uczestniczyć liczna grupa śpiewaków pragnących zdobyć praktyczną wiedzę o notacji, niezbędną do ożywienia muzycznych skarbów konkretnej epoki.

Chór tworzą osoby pragnące odkryć, pod kierunkiem Marcela Pérèsa, wewnętrzne życie tych zapomnianych repertuarów. Jest on otwarty dla wszystkich – składa się z osób uczących się, amatorów oraz profesjonalistów. Większość śpiewaków stanowią Polacy, ale obecni są też przedstawiciele innych krajów (Włochy, Portugalia, Francja, Litwa, Estonia, Węgry, Czechy…).

Kodeks Occo powstał w warsztacie Petrusa Alamiré, najwybitniejszego kaligrafa tamtych czasów, na początku XVI wieku. Zawiera skarby XV-wiecznej polifonii franko-flamandzkiej. Niektóre są znane i zostały skomponowane przez wielkich śpiewaków tamtej epoki – Isaaca, Moutona, Josquina Despreza, inne zaś są dziełem anonimowych kompozytorów.

Rękopis ten przeznaczony był na użytek kościoła w Amsterdamie – Heilige Stede – poświęconego czci Najświętszego Sakramentu. Został on zbudowany w XIV wieku dokładnie w miejscu Cudu, który się tam wydarzył w marcu 1345 r.: Hostia wrzucona do ognia uniosła się z płomieni i pozostawała zawieszona przez kilka dni.

Cud ten wywarł na ówczesnych wielki wpływ i przyczynił się do powstania w Amsterdamie ważnego centrum religijnego. Nawet dzisiaj dla uczczenia jego pamięci co roku w połowie marca na amsterdamskim Starym Mieście formuje się liczna, milcząca procesja. Zaczyna się ona o północy i gromadzi tysiące ludzi.

„Miłujcie się!” oraz „Bemin Elkander!” (niderlandzka wersja „Miłujcie się!”) znajdują się wśród patronów medialnych wydarzenia.

Koordynacja: Stowarzyszenie Brandsma

Współpraca: Fundacja Dominikański Ośrodek Liturgiczny i Fundacja Świętego Benedykta.