Ogólnopolska Olimpiada Wiedzy o Rodzinie

Ogólnopolska Olimpiada Wiedzy o Rodzinie to wydarzenie, które od pięciu lat pojawia się w terminarzu olimpiad w wielu szkołach ponadpodstawowych (przed reformą w ponadgimnazjalnych) w całej Polsce. To Olimpiada interdyscyplinarna. Jej organizatorem jest Wydział Teologii UWM w Olsztynie (Katedra Nauk o Rodzinie).

Mimo zainicjowania wydarzenia i jego realizacji w kręgach nauk teologicznych od początku zakładano wielowymiarowe podejścia do tego zagadnienia, przede wszystkim mocno akcentując troskę o rodzinę, model małżeństwa i rodziny oraz promowanie uniwersalnych wartości.

Jasno określone cele Olimpiady, które w kolejnych latach są konsekwentnie realizowane, w znacznej części zostały m.in. wypracowane na gruncie teologii w zakresie nauk o rodzinie podczas prowadzonych badań naukowych we wspomnianym podmiocie.

Przedsięwzięcie od początku porusza szereg zagadnień, które w szerokim kontekście wpisują się w prowadzony od wielu lat na Wydziale Teologii UWM w Olszynie, proces badań nad rodziną (np. m.in.: W. Czupryński, Społeczno-kulturowy i religijny wymiar globalizacji w życiu współczesnej rodziny, Teologia Praktyczna 18 (2017), s. 147-162; L. Świto, Przygotowanie do życia w małżeństwie i rodzinie, Zeszyty Teologiczne. Folia Theologica 16 (2008), nr 45, s. 91-100). Dzięki Olimpiadzie są one popularyzowane w procesie kształcenia młodzieży w całym kraju.

Co skłoniło organizatorów do podjęcia działań promujących wartości małżeństwa i rodziny w ramach organizowanej Olimpiady?

Otóż kryzys instytucji małżeństwa, słaba znajomość przepisów prawa polskiego i konkordatowego dotyczącego praw i obowiązków rodziców oraz dzieci. Z jednej strony chciano skłonić młodzież do poszerzenia wiedzy w tym zakresie, a z drugiej sprawdzać nabytą wiedzę oraz umiejętności jej stosowania w praktyce.

Kierunek okazał się słuszny, ponieważ młodzież i opiekunowie naukowi wielokrotnie w swoich wypowiedziach podkreślali wagę i wartość jaką niesie za sobą uczestnictwo w Olimpiadzie (Gość Niedzielny, Olsztyn. Finał Olimpiady Wiedzy o Rodzinie). Zatem Olimpiada wychodzi naprzeciw współczesnym problemom z jakim mierzy się współczesne społeczeństwo i wypełnia „lukę” w zakresie krzewienia wiedzy z obszaru szeroko pojętego zagadnienia wiedzy o rodzinie wśród młodzieży.

Olimpiada ma już swoją historię

Po raz pierwszy odbyła się w roku szkolnym 2016/2017. Wówczas Wydział Teologii UWM w Olszynie po raz pierwszy wygrał konkurs ogłoszony przez Ministerstwo Edukacji Narodowej na organizacje olimpiad w szkołach oraz zdobył część środków na jej realizację, bowiem Ministerstwo ją współfinansuje.

Do prac nad przygotowaniem projektu, zaproszono panią Grażynę Przasnyską. Doświadczenie pedagogiczne i organizacyjne pani Przasnyskiej (od 2009 roku związana z Warmińsko-Mazurskim Kuratorium Oświaty, gdzie najpierw pełniła funkcję wicekuratora, aby następnie od kwietnia 2011 przez prawie blisko kolejnych pięć lat – kuratora), wzmocniło i uzupełniło pracujący nad projektem zespół, a w efekcie przyniosło zwycięstwo.

Po zakończeniu pierwszej 3-letniej edycji (2016/2017; 2017/2018; 2018/2019), w roku 2019 Wydział Teologii, bogatszy o doświadczenie na tym obszarze, złożył kolejny projekt na organizację OWoR-u i tym razem również jemu powierzono organizację, a raczej kontynuację na kolejne trzy lata (2019/2020; 2020/2021; 2021/2022), tego prorodzinnego przedsięwzięcia (zob. Ogólnopolska Olimpiada Wiedzy o Rodzinie) .

Co jeszcze warto wiedzieć o Olimpiadzie?

Od pięciu lat, każda edycja, odbywa się pod innych hasłem. Dotąd temu ogólnopolskiemu wydarzeniu przewodziły kolejno następujące motta: „Rodzina – to drużyna”; „Jaka rodzina taka przyszłość”; „Rodzina – tu wszystko się zaczyna”; „W rodzinie siła” oraz tegoroczne hasło: „Rodzina najważniejsza – postaw na rodzinę”. Hasła przewodnie zostały wypracowane w ramach Warmińsko-Mazurskich Dni Rodziny i zasymilowane na potrzeby Olimpiady.

Ponadto Olimpiada jest 3 etapowa. Na każdym etapie zawodów uczestnicy pracują w zespołach 2-osobowych; w związku z tym muszą ze sobą współpracować, wzajemnie się uzupełniać, wypracowywać kompromisy i słuchać się nawzajem. Powyższe umiejętności i zdobyta wiedza, np. z zakresu prawa (L. Świto, Trwałość i nierozerwalność małżeństwa w ujęciu prawa polskiego i kanonicznego, Forum Teologiczne 13 (2012), s. 69-83), czy też chociażby zasad komunikacji i sztuki bycia rodzicem (B. Rozen, Sztuka bycia rodzicem w dobie pluralizmu wartości, Studia Warmińskie, 55 (2018), s. 159-174) z pewnością przydadzą się młodzieży w przyszłości dla dobrego funkcjonowania ich małżeństwa i rodziny.

W I etapie uczniowie rozwiązują test jednokrotnego wyboru, składający się z 30 pytań. Dalej na etapie wojewódzkim zespoły 2-osobowe, które się do niego zakwalifikowały, przygotowują prezentację lub film na 1 wybrany przez się siebie temat (Komitet Główny Olimpiady każdego roku ogłasza listę 15 tematów). Wszystkie ogłoszone tematy podejmują najbardziej aktualne problemy z jakimi mierzy się współczesna rodzina.

W trakcie eliminacji, każdego roku, Komitety Okręgowe mają okazję obserwować wysoki poziom nadsyłanych prac, z których wynika, że uczestnicy realizując je korzystają nie tylko z pomocy nauczycieli, lecz często rodzin, przyjaciół, a nawet osób uznawanych w danym konkretnym środowisku za autorytet. To najlepszy dowód, że Olimpiada i niesione przez nią treści „pracują” i wpływają na społeczeństwo.

Finał Olimpiady (etap ogólnopolski) zawsze odbywa się w Olsztynie na Wydziale Teologii UWM; jest 2-stopniowy. Najpierw zespoły rozwiązują test jednokrotnego wyboru, a następnie w drugiej części Finału, pięć zakwalifikowanych zespołów uczestniczy w debacie, której przedmiotem jest próba odpowiedzi na pytanie: Jakiej polityki rodzinnej potrzebuje Polska? Podczas debaty uczniowie mają okazję wykazać się umiejętnością wystąpienia publicznego, wyrazić swoje opinie na określony temat oraz wspólnie–zespołowo – rozwiązywać problem, co bezpośrednio wpływa na rozumienie w szerszym kontekście zagadnień związanych z tą problematyką.

Olimpiada jest rozwojowa. Z roku na rok wzrasta liczba młodzieży, która przystępuje do I etapu Olimpiady. O skali przedsięwzięcia najlepiej świadczą liczby, które wprost odnoszą się do zasięgu wydarzenia w skali kraju, w którym dotąd wzięło udział 724 szkół, 7054 zespoły, a więc ponad 14 tysięcy uczniów z całej Polski.

Tegoroczna edycja Ogólnopolskiej Olimpiady Wiedzy o Rodzinie została objęta patronatem medialnym czasopisma „Miłujcie się!”.

Ks. dr Michał Tunkiewicz